جایگاه زن در حکومت پهلوی
آن روز که شاه در مصاحبه، از ناتوانیِ زنان در کارهای بزرگ یا حتی آشپزی حرف زد، شاید تصورش را هم نمیکرد که دارد پرده از بزرگترین پارادوکسِ حکومتش برمیدارد. در روایتِ رسمیِ پهلوی، زن قرار بود ویترینِ جامعه مدرنشده باشد؛ اما اولین و آخرین وزیر زن حکومت پهلوی، جایگاه واقعی زن را در آن دوره برملا میکند.
مادر، تو رو به خدا دیگر لخت نشو!
سینمای عامهپسند، اواخر دهه چهل، بر مدار فروش گیشه حرکت میکرد؛ رویکردی که بیشترین آسیب را به بازیگران زن وارد آورد. فروزان که با گنج قارون به نماد جذابیت جنسی سینما تبدیل شده بود، با انتشار نامهای منسوب به پسرش در سال ۱۳۵۰، با حقیقت تلخ طرد اجتماعی روبهرو شد. بازخوانی این نامه، بازتابدهنده بحران هویت ستارههایی است که میان شهرت و مسئولیت مادری سرگردان بودند؛ نامهای جنجالی که به احتمال بالا مهمترین عامل خروج فروزان از سینمای جنسی شد.
روشنفکری و مسئله زن ایرانی
تراژدی روشنفکریِ ما در مسئله زن به عدم درک هویتِ زن ایرانی برمیگردد؛ نشناختنی که محصولِ مستقیمِ نگاهِ تقلیدی است. روشنفکرِ ما بهجایِ شناساییِ زنِ ایرانی در بسترِ فرهنگیاش، الگویِ زنِ اروپایی را «کپی» کرد و از او خواست که در آن قالبِ تنگ، زندگی کند. این متن، بیانی است بر چراییِ انحرافِ جریانِ روشنفکری از مسیرِ واقعیت؛ جریانی که همواره بهجایِ پاسخ دادن به مسائلِ زنِ ایرانی، در حالِ تکرارِ مسئلههای غرب بوده است.