نویسنده: محمدمهدی حسین زاده

چطور خیزش مردم، انقلاب 57 را ممکن کرد؟

انتشار مقاله توهین‌آمیز روزنامه اطلاعات و جسارت به امام خمینی (ره) در هفده دی 1356 مردم معترض قم را به خیابان‌ها کشاند. رژیم در نوزده دی به این راهپیمایی پرشور جوابی کوبنده داد و در نتیجه شلیک گلوله، رنگ سرخ بر خیابان‌های شهر پاشیده شد. گرمای خون به‌زمین‌ریخته‌شده مردم قم سرد نشد و دیگرشهرها برای چهلم این واقعه، مجالس عزاداری برگزار کردند. در بسیاری از شهرها مراسمات به آرامی برگزار شد؛ اما در تبریز اوضاع به گونه‌ای دیگر پیش رفت.

علمای تبریز ازجمله آیت الله قاضی از مردم خواستند تا ساعت 10 در مسجد «حاجی میرزا یوسف» معروف به «قزلی» شرکت کنند. در پی این دعوت، مردم از صبح زود به سوی مسجد روانه شدند؛ اما نیروی انتظامی را جلوی مسجد مشاهده کردند که اطلاعیه‌ها را پاره و از ورود مردم ممانعت می‌نمود. دراین‌‌بین سرگرد، رو به سربازانش کرد و دستور داد: «در این اصطبل را ببندید!» همین تعبیر توهین‌آمیز کافی بود تا جوانی بلند شود و جواب بی‌ادبی سرگرد را بدهد. پاسخ به اعتراض جوان، گلوله‌ای بود که سینه‌اش را شکافت و خونش را بر کف خیابان ریخت.

حماسه 29 بهمن تبریز، دومین حلقه از زنجیره‌‌ای بود که از 19 دی قم شروع شد. حالا مردم آماده بودند تا چهلّم دوم را به مناسبت شهید تبریزی با شکوه‌ برگزار کنند. همین‌طور هم شد؛ در شهرهای مختلف مراسمات یادبودی برگزار شد. مسجد اعظم قم مملو از جمعیت شده بود. در شهرهای دیگر هم مراسماتی برگزار شد که به درگیری کشید و بسیاری کشته، مجروح و دستگیر شدند. دیگر حضور خشمگین مردم اختصاصی به قم و تبریز نداشت و بیشتر مردم حضور خود را در خیابان‌ها به ثبت ‌رساندند.

در روز ده فروردین، مردم یزد با مدیریت آیت الله صدوقی حماسه آفریدند. رژیم هم که تحمّل این شور را نداشت همچون قیام قم و تبریز عمل کرد و خون مردم را به زمین ریخت. این خشونت نه تنها عامل ترس نشد که باعث شد آیت الله صدوقی مراسم هفتم شهدای یزد را نیز برگزار کند. در نتیجه این خیزش و حضور به موقع مردم که استمرار نیز یافت، نهضت سرعت گرفت و از سال‌های سرد و سخت عبور کرد. فروردین 57 به واقع بهار انقلاب بود. ثمره شکوفه‌های این بهار در 22 بهمن همان سال توسط خود مردم چیده شد و نهضت به ثمر نشست.

آیا خیزش مردم در جنگ رمضان تداوم همان خیزش 57 است؟

اکنون در فروردین 1405 راهپیمایی‌‌ها نه با فاصله چهل روز و نه حتی هفتگی که هر شب در سراسر کشور برگزار می‌شود. این مردم همان مردم‌اند؛ با این تفاوت که در طول این چهل و هفت سال پیش رفته‌اند. در نمودار تاریخ، مردم انقلابی‌تر شده‌اند و در این مرحله به‌جای مبارزه بادست‌نشانده امریکا با خود او پنجه‌درپنجه می‌جنگند. آن ایام مبارزه مردم متمرکز بر سلطه داخلی بود و اکنون مبارزه مردم با عقبه جهانی سلطه متمرکز است. درنهایت، همانطور که فروردین 57 باوجود اعلام عزای شهدا، بهار سبز نهضت نام گرفت، فروردین 1405 نیز با وجود غم شهدا، فصل تولّد شکوفه‌هایی است که پس از استقامت در جنگ میوه‌هایش به ثمر خواهد نشست.